close
  • dinsdag 19 maart
Kunst en Cultuur

Foto-expositie: geen ‘oude’ maar trotse vrouwen in beeld

Foto-expositie: geen ‘oude’ maar trotse vrouwen in beeld

Kunstfotograaf Sander Martens fotografeerde een aantal dames uit een verpleeghuis en vroeg hen naar hun talent. Dat was geen alledaagse vraag en wordt behalve in een fotografisch portret ook tot uiting gebracht in hun eigen gemaakte tekeningen en teksten. De expositie is tot 31 januari te zien in het Friese Dokkum en reist daarna langs andere instellingen van Zuidoostzorg.

Het is een ochtend in november 2018 als kunstfotograaf Sander Martens een aantal oudere dames uit verpleeghuis de Waadwente in Dokkum een workshop komt geven. De groep wordt uitgebreid met begeleiders en familieleden. De dames zijn op leeftijd, sommigen boven de tachtig jaar. Een enkeling is wat doof, een ander dementerend. Maar dat is niet waar het om gaat. Het gaat de fotograaf vooral om wie zij werkelijk zijn, niet om hun leeftijd of gebreken.

Sander vertelt over kunst. Kunst? Is dat niet een wat ver van hun bed show? Allerminst. “Het was een uitdaging om mijn verhaal voor hen toegankelijk te maken én ook de diepte in te gaan,” vertelt Sander. “We kwamen met elkaar al snel tot de conclusie dat een schilderij vroeger als kunst werd bestempeld als het, in het geval van een portret, goed leek. Maar kunst is meer dan dat en daar zijn we op door gegaan.”

Moderne kunst en emoties

Met de komst van de fotografie, in de negentiende eeuw, kon niemand er meer omheen dat een foto nou eenmaal de werkelijkheid in figuratieve zin het beste benadert. Daar kon de schilderkunst niet tegenop. Dat leidde uiteindelijk in de schilderkunst tot een nieuwe beweging: de moderne kunst. En die ging veel meer over het neerzetten van sfeer, het oproepen van emoties en het vertellen van een verhaal.

Sander: “Uiteindelijk zie je dat tegenwoordig in de fotografie ook terug. Foto’s laten niet alleen een beeld zien, maar vertellen ook een verhaal. En je kunt je ook bij een foto afvragen wat het beeld met je doet, of het emoties bij je oproept. Daar hebben we met de deelnemers uitgebreid over gesproken.”

Hoe is het om bekeken te worden?

Om de deelnemers een en ander zelf te laten ervaren verzocht Sander hen elkaar een tijd lang echt goed te bekijken en dus ook jezelf te laten bekijken. “Ik stelde vragen als wat hen opviel aan de ander en hoe het is om bekeken te worden. Dat werkt immers bij het fotograferen net zo.” Daarna gingen de deelnemers zelf aan de slag met potlood en papier. Ze mochten elkaar ‘blind’ tekenen, in één beweging de ander in een portret op papier zetten.

Deze tekeningen werden voor Sander de basis voor zijn fotografie-project. Er kwam ook een beschrijving van het werk en de gedachten erachter. En Sander portretteerde de oudere dames. Een creatief avontuur dat resulteerde in een prachtige foto-expositie van Sander Martens in samenwerking met Zuidoostzorg en Keunstwurk onder de noemer Tijd voor Talent. Een cultuurproject voor mensen boven de 65 jaar.

Het maakte veel los

Waarom de expositie dan ‘Grutsk’ ofwel ‘trots’ als titel kreeg? “Ik heb de vrouwen zo waardig mogelijk op de foto gezet. Ze mogen echt trots op zichzelf zijn. Om die trots tot uiting te laten komen heb ik ze tijdens de workshop een kaart laten kiezen uit een hele reeks van sprookjesafbeeldingen waarin hun eigen talent het beste tot hun recht kwam of daaraan refereerde. Dat maakte bij sommigen veel los. Ook dat ze echt serieus werden genomen en niet als ‘oude mensen’ werden afgedaan. Hoe oud je ook bent, dat talent heb je en dat mag gezien worden. Dat is tevens de kracht van kunst.”