close
  • zondag 9 december
Kunst en Cultuur

Inspiratie van Annie M.G. Schmidt voor de leukste en meest ondeugende december-rijmpjes

Inspiratie van Annie M.G. Schmidt voor de leukste en meest ondeugende december-rijmpjes

December, de maand van rijmen en verhalen. Of je dat nu zelf doet, het laat doen of put uit bestaande rijmbundels, in zo’n maand kun je niet om Annie M.G. Schmidt heen. De meest ondeugende achtjarige, typeert schrijver Ronald Giphart de schrijfster.

Pas op voor Sinterklaas

Je hoefde enkel maar te zeggen:
Sinterklaas staat op het dak,
en dan waren ze gehoorzaam
en zo lief en zoet en mak.

Pas op voor Sinterklaas,
hij staat te luisteren misschien
Pas op voor Sinterklaas,
hij staat op ‘t dak en kan jou zien,
en dan waren ze zo aardig
en zo lief en zo hulpvaardig,
maar helaas, helaas, helaas,
ze geloven nu niet meer in Sinterklaas.

‘k Vond mijzelf wel eens een monster
als ik dreigde met de zak.
‘t Was misschien niet pedagogisch,
maar ‘t was wel een groot gemak.

uit: ‘Tot hier toe’, 1988.

Een Sinterklaasvers van Annie. Wat maken haar versjes en rijmpjes nou zo gewild? Misschien is het de nieuwsgierigheid die je bij de eerste regels al treft. Het is zo openhartig en brutaal geschreven dat je niets liever wilt dan doorlezen. Je wilt weten waar het naartoe gaat. De teksten zijn uit het leven gegrepen en wat je zelf regelmatig denkt, zegt Annie hardop.

Dat ze bekend werd, is haar eigenlijk op een onverwachte manier overkomen. Haar doorbraak vond plaats tijdens een bijeenkomst van de personeelsvereniging van de krant waar ze werkte en waarvoor ze een paar liedjes schreef. Het personeel was onder de indruk van de teksten van hun saaie en stille documentaliste. Vanaf dat moment wordt ze beroemder en beroemder, ontvangt laat in haar carrière de Hans Christian Andersenprijs en sluit haar eigen leven af op zondag 12 mei 1995. Annie hield het liefst de regie in eigen hand en liet zich niets wijsmaken. Een kwaliteit die haar bij de les en vooral eigenwijs hield en voer voor journalisten was. Het was altijd spannend om haar te interviewen. Het publiek smulde ervan.

Ongelukkige jeugd

Haar leven begon op 20 mei 1911. De Zeeuwse Anna Maria Geertruida Schmidt zal in haar latere leven haar jeugd als ongelukkig beschrijven. Ze werd gepest om haar uitspraak van het Zeeuws, haar kleding en haar verlegenheid. Ze zoekt haar heil bij haar moeder en het samen lezen van sprookjes en verhalen. Al op jonge leeftijd schrijft ze eigen verhalen en versjes.

Ze studeert na de HBS notarieel recht, maar stapt niet veel later over naar de opleiding tot bibliotheekassistent waarvoor ze intrekt bij een warm gastgezin in Schiedam. Later verhuist ze naar Amsterdam. Haar debuut als dichteres heeft ze dan al gemaakt middels het schrijven voor het tijdschrift Opwaartsche Wegen. Met een tussenperiode als directrice van de bibliotheek van Vlissingen gaat ze na de oorlog terug naar de hoofdstad. Ze krijgt een baan als documentaliste bij dagblad Het Parool. 

Jip & Janneke

Dan gaat het snel. Annie schrijft voor het journalistencabaret De Inktvis, dat gaat toeren en op de radio komt. Schrijft liedjes en kinderboeken, columns en rubrieken en raakt meer en meer bekend. Het is in die periode dat onder andere Dikkertje Dap en Jip & Janneke ontstaan. Het is ook de tijd dat ze via een contactadvertentie haar toekomstige partner Dick van Duijn ontmoet waarmee ze later in een huis in Berkel en Rodenrijs gaat wonen.

Terug naar Amsterdam

In 1957 verlaat ze het Parool en gaat zelfstandig verder als schrijfster voor toneel, kranten, radio en reclame. Denk aan Pension Hommeles en de musical Heerlijk duurt het langst en ook de serie Ja Zuster, Nee Zuster. Na een mindere periode in haar carrière schrijft ze de musical Foxtrot waarmee ze weer helemaal terug is. Privé gaat het minder goed. Haar man pleegt zelfmoord, wat Annie mede doet besluiten om vanuit hun huis in Frankrijk, waar ze inmiddels al jaren wonen, terug naar Amsterdam te verhuizen.

Ze ontpopt zich vanaf dat moment als een wat brutale oudere dame die felle uitspraken doet en menigeen op de hak neemt. Ze is een wel geziene gast in talkshows en wordt vaak voor interviews uitgenodigd. Ook wint ze de Hans Christian Andersenprijs voor haar hele oeuvre. Ze wordt 84 jaar en tot op de dag van vandaag genieten veel mensen van haar teksten, musicals, boeken en liedjes.

Bron: NPOFocus

Abonneer op onze nieuwsbrief

Volg ons via Facebook