close
  • dinsdag 15 oktober
Nostalgie

Jan, Jans en de kinderen in 1970 voor het eerst in de Libelle

Jan, Jans en de kinderen in 1970 voor het eerst in de Libelle

Op 12 december 1970 verscheen de allereerste Jan, Jans en de kinderen-strip in de Libelle. De strip werd getekend en geschreven door Jan Kruis.

Inmiddels is hij overleden (2017), maar zijn strip verschijnt nog wekelijks in het bekende magazine. Het wekelijkse klusje voor de Libelle groeide al snel uit tot een klus die de tekenaar drie à vier dagen per week kostte. Zelfs zijn vrouw Els hielp mee om de strip in te kleuren. De stripverhalen over de familie Kruis waren vrijwel direct een succes.

Gebaseerd op eigen gezinsleven

Inmiddels zijn er miljoenen Jan, Jans en de kinderen-strips verkocht. Deze bevatten autobiografische elementen. Zo is het personage Jans gebaseerd op de vrouw van Jan Kruis en Catootje en Karlijn op zijn dochters. Net zoals het gezin Tromp had ook het gezin Kruis een rode kater, teckel en een rode auto. De vader heette ook Jan, net zoals Kruis zelf.

Jan Modaal

Het is een strip rond een typisch Nederlands gezin waarin dagelijkse gebeurtenissen op een grappige manier beschreven worden. De strip gaat over een gezin met een vader, moeder en drie kinderen (Karlijn, Catootje en nakomer Gertje). Verder heeft het gezin in beginsel drie huisdieren: de rode kater Edgar Allen Poes, teckel Lotje en Siamese kat Loedertje.

‘je-weet-welkater’

Soms had Kruis geen idee hoe het verder moest met de familie Kruis en dan maakte hij een strip waarin alleen de Rode Kater aan het woord was. Die noemde hij ook wel de ‘je-weet-welkater’. Een term die inmiddels zo is ingeburgerd in Nederland dat hij zelfs in de Van Dale staat. Ook ‘hoi-pipeloi’ en ‘jeroen-poep-aan-je-schoen’ ken je vast wel. Jeroentje is de verloofde van Catootje en ook hij komt regelmatig in de strip voor net zoals Gerrit Tromp, de vader van Jan.

Actualiteit

Naast veel humor, besteedde Kruis ook aandacht aan actuele maatschappelijke ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld de bewust ongehuwde moeders. Ook behandelde hij thema’s in de taboesfeer zoals homoseksualiteit en ook de multiculturele samenleving was een onderwerp wat vaak terugkwam. Dit alles op zijn eigen manier waarop het allemaal luchtig bleef. Een van de ingrediënten van het succes van de strip.

Studio Jan Kruis

In 1999 ging Kruis met pensioen en droeg hij de strip over aan een groep tekenaars die onder de naam Studio Jan Kruis werken. Hij had hier destijds een ‘dubbelslachtig gevoel’ over. Terecht, want de trouwe fans vinden de nieuwe versie veel te braaf. De ziel is uit de strip. Kruis zelf zei er later over: “Mijn vader roept dingen die hij in het echt nooit zou zeggen. Dat doet pijn, vooral omdat hij zo ontzettend trots was op de strip.” Voor de commercie maakt het allemaal echter niet uit, want er worden jaarlijks nog altijd duizenden albums verkocht.

Kruis overleed in 2017 na een langdurige ziekte op 83-jarige leeftijd op zijn boerderij in Mantinge (Drenthe).

Bronnen: Wikipedia en www.janjans.nl

Foto Jan Kruis: Ronn – Eigen werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=8835974

Geschreven door: Redactie