close
  • dinsdag 19 maart
Kunst en Cultuur

Ouderen; geen tuttige meute maar een groep die in ontwikkeling is

Ouderen; geen tuttige meute maar een groep die in ontwikkeling is

Het aantal ouderen in onze samenleving groeit, het aantal mensen dat eenzaam is ook. Dat is geen nieuws, maar wel zeer verontrustend. Op het gebied van kunst en cultuur worden regelmatig projecten aangeboden om die eenzaamheid tegen te gaan. Maar een project is maar een project. En dat stopt een keer. Hoe zorgen we er nou voor dat dit soort projecten het tijdelijke ontstijgen en dat de kwaliteit van leven van oudere mensen, en dat zijn we op een bepaald moment allemaal, geborgd wordt? 

Kunst en cultuur, sport en zorg spelen een aanzienlijke rol bij het verdrijven van eenzaamheid bij ouderen. De vraag is hoe je bijvoorbeeld kunst- en cultuurprojecten, zoals dans, zang- of toneelgroepen van de grond krijgt en een duurzaam bestaansrecht kunt geven? Geld van onder andere overheidsinstanties of via de zorgverzekeraar zijn daarbij van belang.

Dansen en Parkinson

Eén van de voorbeelden van zo’n project voor ouderen is het dansproject van Marlies Seinstra, waar we al eerder over schreven. Zij pleit er onder meer voor dat dansen voor mensen met Parkinson uiteindelijk door de zorgverzekeraar wordt vergoed. Ze wenst zelfs dat het in het basispakket wordt opgenomen. Daarvoor is er echter nog een lange weg te gaan. Bottleneck: hoe toon je ‘zorgverzekeringswaardig’ aan dat het werkt? Dat mensen met Parkinson baat hebben bij de danslessen op maat? Hoe meet je dan de mogelijke vergroting van kwaliteit van leven? En hoe krijg je zorgverzekeraars zover, die louter kijken naar cijfers aan de hand van klinisch-wetenschappelijk onderzoek?

Hedy D’Ancona: ‘We zijn geen tuttige meute’

Onlangs sprak Marlies daarover tijdens een symposium georganiseerd door Up!, een initiatief van de 56-jarige Alet Klarenbeek. Up! organiseert gespreksbijeenkomsten voor ouderen over bijvoorbeeld spijt, afscheid en eenzaamheid. Het is een organisatie die het gesprek aangaat met alle mogelijke partijen om ouder worden zo goed en zo interessant mogelijk te houden. Want dat is het. “We zijn geen tuttige meute, maar een groep die nog altijd aan persoonlijke ontwikkeling doet,” zei ex-politica Hedy D’ancona (81) tijdens het Up!-symposium. In de Telegraaf zei ze eerder al: “Ouderen hebben te kampen met vooroordelen. We zijn zielig, niks daarvan. We doen veel vrijwilligerswerk, hebben veel kennis. En we spenderen.”

Lokale kleinschalige initiatieven

Tijdens het symposium lag de focus op de rol van kunst en cultuur voor ouderen. Uit alle ervaringen blijken mensen er enorm van op te bloeien. Of het nu gaat om het zingen in een koor, het schrijven en voordragen van gedichten of het deelnemen aan een toneelgroep. Het hoeft ook niet groots. Het gaat veelal om lokale kleinschalige initiatieven. Opvallend detail: hoe klein een dorp ook, mensen blijken elkaar lang niet altijd te kennen. In een toneelclubje waarbij mensen een uurtje per week repeteren en vooral ontmoeten, blijkt het sociale aspect al enorm. Waar eenzaamheid op de loer ligt, moeten deelnemers aan zo’n toneelgroepje hun huis uit en maken ze al snel contact met anderen. In alle gevallen gaat dit eenzaamheid tegen.

Ouderen staan midden in de maatschappij

Alet Klarenbeek maakt via de website van Up! duidelijk dat met name in de media en ook in andere sectoren de focus altijd maar blijft liggen op jong en energiek. Ouderen komen er maar bekaaid vanaf. Terwijl oudere mensen veelal een prachtige bagage aan ervaringen hebben en nog altijd volop bezig met hun persoonlijke ontwikkeling en daarmee midden in de maatschappij staan. En ze zijn met velen. Neem nou alleen nog maar Friesland. Het aantal 65+ ers stijgt er flink. Van 2010 tot en met 2040 met 70 procent! Een enorme doelgroep. 

Foto Hedy D’Ancona: Misja B.